Συνέντευξη με τους Ειρήνη Ζήκα, Κλεονίκη Καραχάλιου, Κωνσταντίνο Καρβουνιάρη, και Αλέκο Σαλαμούρα, με αφορμή την παράσταση: "EΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ" που ανεβαίνει στο θέατρο Ρεκτιφιέ
Πότε και πως δημιουργήθηκε η ομάδα ΓΚΑΝΜΠΑΤΕ και από ποιους αποτελείται;
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ: Η ομάδα ΓΚΑΝΜΠΑΤΕ δημιουργήθηκε από την ηθοποιό Ειρήνη Ζήκα και τη σκηνοθέτιδα Σοφία Φωτεινάκη το 2023 κι από τότε έχει συσπειρώσει κοντά της μια ομάδα καλλιτεχνών που δουλεύουν και ονειρεύονται μαζί με στόχο τη δημιουργία έργων θεάτρου, μουσικής και πολιτιστικών δράσεων που θα απευθύνονται σε όλους.
Μέλη και σταθεροί συνεργάτες της ομάδας είναι ο ηθοποίος/τραγουδοποιός Βασίλης Καζής, ο μουσικός Χρήστος Ηλιόπουλος, η χοροφράφος/ψυχοθεραπεύτρια Στέλλα Κουλούβαρδη, οι εικαστικοί Αρχοντούλα Τσατσουλάκη και Κατίνα Σαρέλλα, ο κινηματογραφιστής Άγγελος Καλτσής, οι αρχιτέκτονες Εύα Τρουπιώτη και Σταμάτης Λεόντιος καθώς και μια ομάδα ηθοποιών που απαρτίζεται από τους: Κλεονίκη Καραχάλιου, Κωνσταντίνο Καρβουνιάρη, Αλέξανδρο Τσώτση, Γιώργο Παπαδάκο, Αλέκο Σαλαμούρα και Λένα Πανοπούλου.
Από τη φύση της η ομάδα βασίζεται στην συλλογική δουλειά και τη συνύπαρξη που δημιουργούν ένα ασφαλές πεδίο δράσης όπου όλοι κάνουμε ό,τι ξέρουμε και μπορούμε για να φτιάξουμε έργα που θα παρασύρουν τους θεατές και θα τους καλέσουν να εμπλακούν σε αυτό που βιώνουν, κάθε φορά, με όλες τους τις αισθήσεις.
Για μας το θέατρο και η τέχνη είναι μια έκθεση ενός προβληματισμού, είναι ένας γρίφος που επιδιώκουμε να τον λύσουμε μαζί με τους παρατηρητές και που δεν ξέρουμε πού θα μας οδηγήσει, ευτυχώς.
Πείτε μου λίγα λόγια για το έργο.
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ: Το έργο πραγματεύεται τις έννοιες του κακού, της βίας και του σκότους που εκπορεύεται από την ανθρώπινη φύση. Οι χαρακτήρες που εμφανίζονται, φανταστικοί και μη, είναι φορείς εκφάνσεων του κακού που έχει προκαλέσει ο ανθρώπινος πολιτισμός ανά τους αιώνες.
Συγκεκριμένα, σε ένα περιβάλλον όπου ο Άνθρωπος εμφανίζεται ως ο απόλυτος κακός του σύμπαντος πέντε φιγούρες/εμβήματικοί κακοί της φαντασίας και της πραγματικότητας: ο ΕΛΟΝ - ΚΑΣΚ (Αλέκος Σαλαμούρας), ο ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ (Γιώργος Παπαδάκος), η ΜΥΓΑ (Κλεονίκη Καραχάλιου), η ΜΑΓΙΣΣΑ (Ειρήνη Ζήκα) και ο ΠΑΝΑΣ (Κωνταντίνος Καρβουνιάρης) έχουν κληθεί από τον ΔΙΑΒΟΛΟ (Βασίλη Καζή) και συναντιούνται ώστε να βάλουν μια τάξη σε αυτό το Κολαστήριο που λέγεται Κόσμος. Καταλύτες της δραματουργίας και της παράστασης είναι οι φυσιογνωμίες του Σατανά και του Ανθρώπου οι οποίοι λειτουργούν συμπληρωματικά ο ένας γιαν τον άλλον.
Εν τέλει, όλο το έργο αποτελεί μια προσπάθεια να αντικρύσει ο ΑΝΘΡΩΠΑΣ (Αλέξανδρος Τσώτσης) την κατάντια του, την κατάπτωσή του. Ο ίδιος ο Σατανάς τον προτρέπει σ’ αυτην την αποκάλυψη του κακού του εαυτού: “Για αρχή Άνθρωπα, βρες την ισορροπία σου κι έναν καθρέφτη. Ή έστω έναν άνθρωπο, κοίτα τόσους έχει εδώ μέσα. Έναν άνθρωπο χρειάζεσαι μόνο.”
Ποιος είναι ο ρόλο σας;
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ: Κάνω τη μάγισσα την πιο πιστή ακόλουθο του Σατανά και έχω αναλάβει τη σκηνοθεσία και τη δραματουργία της παράστασης. Όλα ξεκίνησαν από το εξής ερώτημα: “πώς έχουμε καταντήσει και αντέχουμε να ζούμε μέσα σε τόσο κακό”.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΗΣ: Είμαι ο Πάνας. Τραγοπόδαρος θεός, η προσωποποίηση της άγριας φύσης και της σεξουαλικής ενέργειας, της δύναμης της ζωής.
ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ: Eίμαι η μύγα, βλέπω τον κόσμο «σε αργή κίνηση», κατέχω τη γνώση του κόσμου, είμαι πάντα εκεί, δεν μπορείς να με πιάσεις... Ξέρω ποιο είναι το πρόβλημα σου.
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ: Ο ρόλος μου είναι ο Έλον Κασκ. Επί της ουσίας είναι η πιο «θνητή» εκδοχή του κακού. Είναι το κακό που εκφράζεται μέσα από τον μιλιταρισμό,την τεχνολογία,την οικονομική εξουσία. Άρα κατά μία έννοια, είναι και το κακό που έχει επηρεάσει έμπρακτα την ανθρωπότητα.
Υπήρξε κάποιο στοιχείο της παράστασης το οποίο γεννήθηκε “κατά λάθος” αλλά τελικά έγινε απαραίτητο;
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΗΣ: Στον τρόπο που δουλέψαμε, τα «λάθη» δημιούργησαν την παράσταση. Δεν υπάρχει λάθος!
ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ: Ακριβώς όλα είναι μέρος της δημιουργικής διαδικασίας!
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ: Τα περισσότερα «κατά λάθος» γεννήθηκαν και γίνανε απαραίτητα. Αλλά νομίζω αυτός ήταν και ο σκοπός της Ειρήνης, που συντόνιζε τη διαδικασία, και είναι πλέον σπάνιο στη θεατρική δημιουργία. Και γι’αυτό το απολαύσαμε άλλωστε.
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ: Όταν ο προβληματισμός είναι μόνιμος και μας διαπερνά όλους, συνήθως αυτό που ξετρυπώνει εκεί που δεν το περιμένεις κρύβει το ζουμί. Δεν μένει παρά να το κάνουμε να αναπνεύσει και να γίνει μέρος της αφήγησης. Τίποτα δεν είναι τυχαίο ούτε λάθος.
Η “κόλαση” του έργου μοιάζει περισσότερο με φαντασία ή με τον πραγματικό κόσμο που ζούμε; Και πώς αυτό επηρέασε τις προσωπικές σας επιλογές στη σκηνή;
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΗΣ: Η κόλαση μου με ακολουθεί παντού και πάντα.. αλλά όταν μπαίνω στην πρόβα πλέω σε πελάγη παραδεισένια! Και μετά η σκηνοθέτις σου ζητάει να παράξεις/δημιουργήσεις υλικό αυτό σε καίει σαν κόλαση!!!
ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ: Κάποιες φορές, πιστεύω ότι η «κόλαση» του έργου είναι μέρος φαντασίας, άλλες φορές νιώθω ότι η πραγματική κόλαση είναι αυτή που ζούμε καθημερινά. Για μένα, η προσωπική μου «κόλαση» είναι ότι δεν έχω αδέρφια. Από μικρή νιώθω μόνη και σίγουρα αυτή τη μοναξιά, την έχω ως εργαλείο στην δουλειά μου.
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ: Ακριβώς αυτό νομίζω είναι και το ερώτημα του έργου. Αν δηλαδή η επιστροφή στην κόλαση είναι εντός της θεατρικής αίθουσας ή αν αυτό αποτελεί ένα μικρό διάλειμμα πριν επιστρέψουμε και πάλι στην αληθινή κόλαση της καθημερινότητας. Και το ίδιο ερώτημα επηρέασε τις προσωπικές επιλογές μου στη σκηνή. Ποιος είναι πιο κακός; Ο ρόλος που ενσαρκώνω και «παίζει» με τα στερεοτυπικά μοτίβα του κακού, ή εγώ ο ίδιος που αλέθομαι στη μηχανή της εποχής ανίκανος να την αλλάξω;
Πότε νιώσατε ότι η συλλογικότητα σας δίνει δύναμη — και πότε ότι σας περιορίζει;
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΗΣ: Η συγκεκριμένη συλλογικότητα μόνο δύναμη μου έδωσε! Δείτε μόνο πόσο ταλαντούχοι και γενναιόδωροι είναι αυτοί οι καλλιτέχνες που συνεργάζομαι-ως ερμηνευτές και ως άνθρωποι! Οι περιορισμοί εάν υπήρχαν, εξυπηρέτησαν μόνο στο να ειπωθεί η ιστορία!
ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ: Η συλλογικότητα μου έδωσε πολλή δύναμη, χαρά και σεβασμό. ΕΙΜΑΙ ΕΥΓΝΩΜΩΝ!
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ: Προσωπικά μόνο δύναμη μου έδωσε. Όλα τα παιδιά πρόσφεραν απλόχερα υποστήριξη, τόσο στα σκηνικά ζητήματα, όσο και στα καθημερινά. Και πιστεύω ότι αυτό είναι και το σημαντικότερο που πρεσβεύει αυτό το σύνολο, ένας υγιης τρόπος να υπάρχεις στην τέχνη και να δημιουργείς.
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ: Η ομαδικότητα ήταν το οξυγόνο μας για όλο το διάστημα των προβών και των παραστάσεων. Η κατανομή των ρόλων και των ευθυνών έγινε σαν να γνωρίζουμε, ήδη, πώς να το κάνουμε και ποιά είναι τα όρια του καθενός. Ήταν εκπληκτικό πώς έδεσε το γλυκό μεταξύ μας από την πρώτη στιγμή, καθώς είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε οι 7 πάνω στη σκηνή.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να μοιραστείτε μαζί μας το αγαπημένο σας ποίημα, τραγούδι και ταινία που σας συνοδεύουν αυτή την περίοδο, καθώς και το μέρος που σας εμπνέει περισσότερο.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΒΟΥΝΙΑΡΗΣ:
Τραγούδι: “Rom” - Νίκος Κυπουργός
Ταινία: Αυτή που παίζω καθημερινά
Μέρος: Τα μάτια και οι αγκαλιές, οι κουβέντες χωρίς ταυτότητα και χωρίς ιδιότητα... η ελευθερία
Ποίημα: “Fabula”, Janos Pilinszky
“Κάποτε πριν από πολλά-πολλά χρόνια
ζούσε ένας μοναχικός λύκος
πιο μόνος κι απ’ τους αγγέλους.
Μια μέρα βρέθηκε σε ένα χωριό
κι αγάπησε το πρώτο σπίτι που είδε μπροστά του.
Αγάπησε τους τοίχους του σπιτιού τους χτίστες και τα χάδια τους
αλλά τον σταμάτησε το παράθυρο
Στο δωμάτιο καθόντουσαν άνθρωποι
έξω από τον Θεό κανείς ποτέ δεν τους είδε τόσο όμορφους
όσο αυτό το ζώο με την αγνή καρδιά
Έπειτα τη νύχτα μπήκε στο σπίτι στάθηκε στη μέση του δωματίου
και δεν κουνήθηκε από εκεί ποτέ ξανά
Στεκότανε με ορθάνοιχτα μάτια όλη τη νύχτα
όπως και το επόμενο πρωί που τον σαπίσανε στο ξύλο”
ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ:
Τραγούδι: “Τhe Host of Seraphim’’ των Dead Can Dance
Tαινία: “Το σπιρτόκουτο’’ του Γιάννη Οικονομίδη
Ποίημα: “Όσο μπορείς”, Κ. Π. Καβάφης
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.
Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την
γυρίζοντας συχνά κι εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ως που να γίνει σα μιά ξένη φορτική.
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ:
Ποίημα θα πω του Ανέστη Ευάγγελου “Τα υλικά της χαράς”, γιατί μου δίνει ώθηση.
Ανάμεσα από σωρούς σκουπιδιών, ερειπίων, θανάτων
Και ποταμούς δακρύων,
Λάμπουνε καταχωνιασμένα, ελάχιστα,
Τα υλικά της χαράς.
Ψάχνε
Με υπομονή και πίστη απέραντη
Καθώς τα πετεινά τ’ ουρανού σε χιονισμένον
Έρημο κάμπο
Και μάζευέ τα πετραδάκι πετραδάκι.
Τραγούδι θα επιλέξω το “Κάθε φορά που άλλος γίνομαι” ΧΑΣΜΑ
Και ταινία το “Άδωξοι μπάσταρδοι”
ΕΙΡΗΝΗ ΖΗΚΑ:
Ταινία: “Απόφαση Φυγής” του Νοτιοκορεάτη Παρκ Τσαν-γουκ, δεν έχω λόγια!
Τραγούδι: Μονίμως το Wild is the wind στην εκτέλεση του Bowie
Μέρος: το σπίτι, ο σύντροφός μου, οι γάτες μας, τα βιβλία, τα φαγητά και οι μουσικές μας, ό,τι υπάρχει και δεν υπάρχει εκεί μέσα
Ποίημα: “Η ξανθούλα”, Διονύσιος Σολωμός
Την είδα την Ξανθούλα,
την είδα ψες αργά,
που εμπήκε στη βαρκούλα
να πάει στην ξενιτιά.
Εφούσκωνε τ’ αέρι
λευκότατα πανιά,
ωσάν το περιστέρι
που απλώνει τα φτερά.
Εστέκονταν οι φίλοι
με λύπη, με χαρά,
κι αυτή με το μαντίλι
τους αποχαιρετά.
Και το χαιρετισμό της
εστάθηκα να ιδώ,
ώς που η πολλή μακρότης
μου το ’κρυψε και αυτό.
Σ’ ολίγο, σ’ ολιγάκι δεν ήξερα να πω
αν έβλεπα πανάκι
ή του πελάγου αφρό·
και αφού πανί, μαντίλι
εχάθη στο νερό,
εδάκρυσαν οι φίλοι,
εδάκρυσα κι εγώ.
Δεν κλαίγω τη βαρκούλα,
δεν κλαίγω τα πανιά,
μόν’ κλαίγω την Ξανθούλα,
που πάει στην ξενιτιά.
Δεν κλαίγω τη βαρκούλα
με τα λευκά πανιά,
μόν’ κλαίγω την Ξανθούλα
με τα ξανθά μαλλιά.
Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/epistrofi-stin-kolasi/

