Συνέντευξη της Ευγενίας Μαραγκού στο θεατρο.gr με αφορμή την παράσταση "Πίθηκος Ξουθ" στο θέατρο Σταθμός.

1) Κυρία Μαραγκού, καλησπέρα σας, και καλωσορίσατε στην σελίδα μας.

α) Θα θέλατε να μας πείτε λίγα πράγματα για εσάς ώστε να σας γνωρίσουν καλύτερα οι αναγνώστες μας; Πως προέκυψε το θέατρο στην ζωή σας;
Δεν είχα ποτέ μου ως παιδί ονειρευτεί ή φανταστεί τον εαυτό μου να ασχολείται με το θέατρο, γιατί ήμουν πολύ ντροπαλή και η συμμετοχή με σε σχολικές γιορτές ήταν κάτι που δεν το άντεχα και γι’ αυτό το απέφευγα. Το θέατρο μπήκε στην ζωή μου ως «παιχνίδι» στα φοιτητικά μου χρόνια, καθώς αναζητούσα ένα πεδίο έκφρασης. Συμμετείχα λοιπόν στην θεατρική ομάδα που δημιουργήσαμε ως φοιτητές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και εκεί ένιωσα ότι το να υποδύομαι κάποιον άλλον άνθρωπο είναι κάτι λυτρωτικό, αναζωογονητικό και βαθύ. Ακολούθησαν σπουδές στην Δραματική Σχολή Θεμέλιο αλλά και στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, και ξεκίνησα να εργάζομαι στο θέατρο. Έτσι ξεκίνησε αυτό το ταξίδι που συνεχίζει ακόμα, με όλες τις δυσκολίες και τα σκαμπανεβάσματα, ως ένα περιπετειώδες παιχνίδι.

β) Θα μας πείτε 5 πράγματα για τον εαυτό σας, που ξέρουν κυρίως οι πολύ αγαπημένοι σας;
Στην εφηβεία μου ήθελα να γίνω αθλητική δημοσιογράφος καθώς αγαπώ πολύ τα σπορ γενικά και το ποδόσφαιρο ειδικά. Υπήρξα κλασσικό αγοροκόριτσο, έχω βάλει πολλά γκολ και έχω ακόμα σημάδια στα πόδια από αποτυχημένα τάκλιν! Είμαι εξαιρετικά πεισματάρα και θα μπορούσα να σκοτώσω ακόμα και δράκο με την γκρίνια μου, αλλά δεν το κάνω γιατί μου αρέσουν οι δράκοι. Αγαπάω το γράψιμο και δεν σταματάω να γράφω θεατρικά έργα για παιδιά και ενήλικες, σενάρια και διηγήματα. Το αγαπημένο μου χόμπι όμως είναι η ζωγραφική.

2) Φέτος, συμμετέχετε στην παράσταση ''Πίθηκος Ξουθ'' του Πιτσιπίου Ιάκωβου. Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για τον συγγραφέα και για την παράσταση;
Ο Ιάκωβος Πιτσιπίος είναι μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση ανθρώπου. Λόγιος, δάσκαλος, συγγραφέας με πολυτάραχο και περιπετειώδη βίο. Μυημένος στην Φιλική Εταιρία πολεμά για την ανεξαρτησία για να τον συναντήσουμε στην συνέχεια ως σχολάρχη στην Μεγάλη του Γένους Σχολή. Πότε υποστηρικτής της Ορθόδοξης και πότε της Καθολικής εκκλησίας, άλλοτε προτείνοντας την ενότητα των δυο εκκλησιών εγείρει μίση και πάθη γύρω από το πρόσωπό του. Εργάζεται στην Τσαρική αυλή, στην τουρκική κυβέρνηση και τα ίχνη του χάνονται τελικά στα νερά του Βοσπόρου όπου εικάζεται ότι δολοφονείται. Έχει γράψει δυο μυθιστορήματα την Ορφανή της Χίου και τον Πίθηκο Ξουθ. Η παράστασή μας αποτελεί την θεατρική διασκευή του Πιθήκου Ξουθ που αποτελεί και το πρώτο μυθιστόρημα του φανταστικού στην Ελλάδα. Στην παράστασή μας επιλέξαμε να παρουσιάσουμε το έργο μέσω μιας ατμόσφαιρας «καμπαρέ» για να μπορέσουμε να αποδώσουμε με έναν φρέσκο τρόπο την παιγνιώδη διάθεση του συγγραφέα αλλά και την αίσθηση του παράξενου που αφήνει το έργο.

3) Ποιος είναι ο βασικός άξονας του έργου και ποιο το μήνυμα που θέλει να περάσει στον θεατή;
Το έργο αποτελεί μια ανελέητη σάτιρα των ηθών του 19ου αιώνα. Ο βασικός άξονας είναι ο μιμητισμός και κατ’ επέκταση η απώλεια αυθεντικότητας και άρα ταυτότητας σε ατομικό αλλά και κοινωνικό επίπεδο. Καθώς γράφτηκε το 1848 σε μια περίοδο που το νεοσύστατο ελληνικό κράτος και οι πολίτες τους αναζητούσαν την ταυτότητά τους και τις ισορροπίες τους, ανάμεσα σε ανατολή και δύση, το αρχαίο παρελθόν και το «εξευρωπαϊσμένο» μέλλον, με προστάτιδες δυνάμεις και Βαυαρό βασιλιά, οι χαρακτήρες του έργου μοιάζουν να είναι ζαλισμένοι και ασταθείς χαμένοι ανάμεσα σε αυτό που είναι σ’ αυτό που θα ήθελαν να είναι και σε αυτό που φαντάζονται ότι περιμένουν οι άλλοι να είναι, δημιουργώντας έτσι κωμικές φιγούρες. Το ίδιο όμως ισχύει και για τον κεντρικό χαρακτήρα του έργου τον Πίθηκο Ξουθ ο οποίος έχει ευγενή ευρωπαϊκή καταγωγή και ακολουθεί και αυτός τον συρμό της εποχής που θέλει τους Ευρωπαίους να περιηγούνται σε «βαρβαρικές» χώρες και να γράφουν τις ταξιδιωτικές τους εντυπώσεις. Ο Ξουθ του οποίου το πραγματικό όνομα είναι Βαρθόλδυ και αντιστοιχεί σε υπαρκτό ιστορικό πρόσωπο τον περιηγητή Ιάκωβο Βαρθόλδυ, έρμαιο της φιλοδοξίας του και των παθών του, χρειάζεται να περάσει μια σκληρή διαδικασία μεταμόρφωσης από άνθρωπο σε πίθηκο και να υπηρετήσει πλείστους ανθρώπους ως μπάτλερ μέχρι να εξιλεωθεί και να ανακτήσει και αυτός την αυθεντική του ταυτότητα. Το ερώτημα αν θα καταφέρει ο πίθηκος Ξουθ να επηρεάσει τελικά τους υπόλοιπους χαρακτήρες συμβάλλοντας στην διαμόρφωση των νέων ηθών μένει ανοιχτό τόσο στο μυθιστόρημα όσο και στην παράσταση αφήνοντας τον θεατή να το φανταστεί.

4) Ο Πίθηκος Ξουθ αποτελεί ένα από τα πιο πολυδαίδαλα, γλωσσικά, αφηγηματικά κείμενα του πρώτου μισού του 19ου αιώνα. Πόσο μεγάλη πρόκληση ήταν για εσάς, να διασκευάσετε ένα έργο σαν αυτό; Τι δυσκολίες συναντήσατε;
Το έργο το γνώρισα ως φοιτήτρια του Νάσου Βαγενά στο μάθημα Νεολληνικής Λογοτεχνίας στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από την πρώτη στιγμή ήθελα να το διασκευάσω για το θέατρο γιατί με είχε ενθουσιάσει η γλώσσα του και το βιτριολικό χιούμορ του συγγραφέα, χιούμορ που θυμίζει τον Ροϊδη ενώ στην πραγματικότητα προηγείται αυτού. Είναι έτσι και αλλιώς μεγάλη πρόκληση να μετατρέψεις ένα κείμενο προορισμένο για να διαβαστεί σε κείμενο που πρέπει να «ειπωθεί», δηλαδή να μετατρέψεις τον αφηγηματικό λόγο σε θεατρικό λόγο πόσο μάλλον σε αυτό το κείμενο όπου η τριτοπρόσωπη και η πρωτοπρόσωπη αφήγηση εναλλάσσονται διαρκώς. Μια επιπλέον πρόκληση ήταν να διατηρηθεί ο καυστικός σχολιαστικός λόγος του συγγραφέα και να αποδοθεί θεατρικά. Πολλά αφηγηματικά σημεία του έργου μεταγράφηκαν σε διαλογικές σκηνές, κάποια συμπυκνώθηκαν κάποια αναδιαρθρώθηκαν, γράφτηκαν στίχοι για να αποδοθούν σημεία του μυθιστορήματος ως τραγούδια και όλα αυτά πολύ προσεκτικά ώστε να διατηρηθεί το ύφος και ο λόγος του συγγραφέα ακέραιος χωρίς μετατοπίσεις ώστε να μείνει η παράσταση πιστή στο κείμενο του Πιτσιπίου. Το ότι το μυθιστόρημα είναι στην καθαρεύουσα αποτέλεσε μεγάλη πρόκληση και ταυτόχρονα μια από τα μεγαλύτερες δυσκολίες. Γιατί ο ρυθμός της καθαρεύουσας και οι τεράστιες παράγραφοι δεν ταιριάζουν με την σύγχρονη «αναπνοή» και μας έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι είναι γλώσσα που δεν την καταλαβαίνει κάποιος εύκολα στην σύγχρονη εποχή. Η θεατρική διασκευή πέρασε από πολλά στάδια αλλά ευτυχώς όλα μπορούν να γίνουν όταν έχεις εξαιρετικούς συνεργάτες όπως τη Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη την σκηνοθέτιδα της παράστασης με την οποία επεξεργαστήκαμε τον δραματουργικό ιστό και τον Δημήτρη Κουρούμπαλη ο οποίος εκτός από το να υποδύεται τον Ξουθ, έκανε και την φιλολογική επιμέλεια του τελικού κειμένου. Όσο για τον λόγο, δουλεύτηκε τόσο πολύ στις πρόβες ώστε να είναι άμεσος, ώστε οι θεατές όχι απλώς καταλαβαίνουν τα πάντα αλλά δεν συνειδητοποιούν εξ’ αρχής ότι το κείμενο είναι στην καθαρεύουσα και αυτό είναι ένα στοίχημα που χαιρόμαστε πολύ που το κερδίσαμε.

5) Ποιος είναι ο ρόλος σας και πως συμβάλλει στην έκβαση του έργου;
Στο έργο υποδύομαι τρεις διαφορετικούς ρόλους και επιπλέον υποδύομαι και μια εκ των δυο κονφερασιέ. Σε ότι αφορά τους μικρότερους ρόλους συμβάλλουν στην εξέλιξη της ιστορίας βοηθώντας παράλληλα στην αποδοχή του ύφους της παράστασης – ένα ιδιαίτερο καμπαρέ- αφού η μεταμφίεση γίνεται με πολύ λιτό τρόπο σχεδόν επί σκηνής. Οι θεατές αντιλαμβάνονται ότι είναι η ίδια ηθοποιός που υποδύεται διαφορετικούς ρόλους και αυτό αποτελεί κώδικα της παράστασης και για τους υπόλοιπους ρόλους πλην του Ξουθ. Από την άλλη ο ρόλος των κονφερασιέ που αφηγούνται και ταυτόχρονα σχολιάζουν και επισημαίνουν τις αντιφάσεις των ηρώων βοηθά στο να διατηρηθεί ζωντανός ο σχολιαστικός και κριτικός λόγος του συγγραφέα.

6) Ποιο είναι το αγαπημένο σας βιβλίο, το αγαπημένο σας τραγούδι και το αγαπημένο σας σημείο στη πόλη;
Ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία είναι η Πάπισσα Ιωάννα του Ροϊδη, ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια είναι το A man with a child in his eyes της Kate Bush, και ένα από τα αγαπημένα σημεία της πόλης είναι ένας λόφος στο Ν. Ηράκλειο που γεμίζει ανεμώνες κάθε άνοιξη!

7) Πέρα από την παράσταση αυτή, υπάρχουν και άλλα άμεσα σχέδια για την φετινή σεζόν;
Υπάρχουν σχέδια για την καλοκαιρινή σαιζόν και για μια ταινία αλλά δεν είναι ακόμα ανακοινώσιμα.

8) Θα θέλαμε να κλείσουμε, με κάτι που θέλετε εσείς να πείτε για το Θεατρο.gr.
Σας εύχομαι να συνεχίσετε την υπέροχη δουλειά που κάνετε και επίσης εύχομαι να έρθει επιτέλους Άνοιξη για όλους....

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση Ξουθ θα βρείτε εδώ.