Δεν έχω καλύτερο από μία ζεστή κουβέντα μετά από μία εκπληκτική παράσταση. Αυτό συνέβη και με τον θίασο της παράστασης "Η Μεταμόρφωση" που φέτος ανεβαίνει για τρίτη χρονιά στο θέατρο Πόρτα. Μιλήσαμε για τον Κάφκα, τις δικές μας μεταμορφώσεις, την ελπίδα και το σκοτάδι, την πανδημία και το μέλλον.

1)Τρίτη χρονιά για την παράσταση «Η Μεταμόρφωση» στο θέατρο Πόρτα. Σε τι πιστεύετε ότι οφείλεται η επιτυχία της;

Σίσσυ Δουτσίου: Με το Ινστιτούτο Πειραματικών Τεχνών προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια κοινότητα γύρω από κάθε έργο που ανεβάζουμε. Κάθε παράσταση βρίσκει το κοινό της που την ακολουθεί πιστά. Η διαχρονικότητα του κειμένου, η καφκική ατμόσφαιρα που έχει πετύχει ο Τάσος Σαγρής να δημιουργήσει και η δυναμική του θιάσου απευθύνεται άμεσα στην καρδιά του θεατή.

Στέβη Φόρτωμα: Τρίτη χρονιά παίζουμε την Μεταμόρφωση λόγω της πανδημίας και των κλειστών θεάτρων ,ξεκινήσαμε στο Από Μηχανής Θέατρο με μεγάλη επιτυχία και sold out μεταμεσονύχτιες παραστάσεις ,και συνεχίζουμε στο Θέατρο Πόρτα με απογευματινές παραστάσεις και μεγάλη ανταπόκριση από τον κόσμο , νομίζω ότι αυτό το έργο μας αφορά όλους!

Συμεών Τσακίρης: Στην παραγωγή της “Μεταμόρφωσης” εισήλθα φέτος, ως αντικαταστάτης. Είναι η πρώτη μου συνεργασία με το Ινστιτούτο Πειραματικών Τεχνών και τον σκηνοθέτη Τάσο Σαγρή. Αποκτώντας εξοικείωση με τους θεατρικούς κώδικες της ομάδας και μελετώντας την ιστορία της, συνειδητοποίησα πως χρόνια τώρα υπάρχει αφενώς ένα μεγάλο και πιστό κοινό που την ακολουθεί και αφετέρου πως η ειλικρίνεια και η σταθερότητά της σε ψυχικές τοποθετήσεις προσελκύει επιπλέον κοινό κάθε χρόνο.

Θωμάς Χαβιανίδης: Στον σκηνοθέτη μας Τάσο Σαγρή και το Ινστιτούτο Πειραματικών Τεχνών που αντιλαμβάνεται τον παλμό της εποχής, την έρευνα με την ηθοποιό Σίσσυ Δουτσίου για τον κεντρικό ρόλο και την εμπιστοσύνη στο όραμα τους σε συνεργασία με τους υπόλοιπους ηθοποιούς και συντελεστές της παράστασης, και τέλος στο δυνατό και αγαπητό στο κοινό έργο του Κάφκα.

Λουκία Ανάγνου: Νομίζω πως η παράσταση προσεγγίζει με ειλικρίνεια θέματα που ακουμπούν στην πραγματικότητα μας. Το κείμενο του Κάφκα είναι εξαιρετικά διαχρονικό και επιδέχεται πολλών αναγνώσεων.

2)Στη σκηνή γίνεται ένα αρμονικό πάντρεμα διαφορετικών «σχολών» υποκριτικής κι ετερόκλητων στοιχείων όπως το video art, με εκκωφαντικές μουσικές κι ένα κλασικό έργο. Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Σίσσυ Δουτσίου: Η υποκριτική είναι η τέχνη των ηθοποιών. Το πώς προσεγγίζει κάθε ηθοποιός τον χαρακτήρα του είναι μια προσωπική διαδρομή, ένας μυστικός τόπος για τον καθένα μας ξεχωριστά. Παρόλα αυτά ακολουθώντας με εμπιστοσύνη το όραμα του σκηνοθέτη, όλες και όλοι μας νοιώθουμε ασφαλείς και σίγουροι για το τελικό αποτέλεσμα.

Δεν υπάρχουν διαφορετικές σχολές υποκριτικές αλλά πολύπλοκες ψυχοσυνθέσεις και πολύπλοκα σύμπαντα. Κάθε μας παράσταση είναι μια συνάντηση διαφόρων μορφών τέχνης και αυτό μόνο αν το ζητήσει το ίδιο το έργο για να εμπλουτίσει το οπτικοακουστικό του περιβάλλον.

Στέβη Φόρτωμα: Στη Μεταμόρφωση του Κάφκα πιστεύω ότι όλα είναι εκκωφαντικά και κραυγαλέα, η φοβερή μεταμόρφωση σε παράσιτο, η ενοχή ,ο πόνος, η πατριαρχική φιγούρα του Πατέρα, το ανελέητο πρόσωπο του αφεντικού, το τεράστιο βάρος της οικογένειας που σηκώνει στην πλάτη της η μεγάλη κόρη στο οποίο αδυνατεί να ανταπεξέλθει, η καθημερινή εξοντωτική ρουτίνα, η έλλειψη φροντίδας στο παιδί που υποφέρει, και τόσα άλλα, οπότε τα έντονα visuals και οι εκκωφαντικές μουσικές σμίγουν με την ατμόσφαιρα του Κάφκα .

Συμεών Τσακίρης: Υπάρχουν όντως αντιθέσεις και αντιστίξεις στο σώμα του έργου. Συνυπάρχουν και επικοινωνούν ετερόκλητες κινήσεις επί σκηνής. Αυτό που προσωπικά κρατάω και κρατιέμαι από αυτό για να λειτουργήσω- όντας στην απέναντι μεριά της πλατείας- είναι η ξεκάθαρη πρόθεση και επιλογή του σκηνοθέτη να κάνουμε μαζί μια βόλτα στο μονοπάτι που περνάει μέσα από ψιλόβροχα, καταιγίδες, ανεμοστρόβιλους και λιακάδες του ανθρώπινου νου.

Θωμάς Χαβιανίδης: Όπως στο έργο του Κάφκα υπάρχουν πολλά διαφορετικά στοιχεία, ο εσωτερικός κόσμος του κεντρικού ήρωα, και ο εξωτερικός απόηχος, οι φωνές όπως δημιουργούνται, όσα κρύβονται από κάτω, όσα φτάνουν σαν θόρυβος στα αυτιά του, αλλά όλα μαζί δένουν και δημιουργούν μια ενιαία ατμόσφαιρα, αυτό γίνεται και στην παράσταση.

3)Το συγκεκριμένο έργο φέρνει στο προσκήνιο τις νόρμες υποταγής που επιβάλλει ο δυτικός τρόπος ζωής με καταστροφικά αποτελέσματα για τον σύγχρονο άνθρωπο. Υπάρχουν δικές σας, προσωπικές εντάσεις/ φοβίες που εκφράζετε μέσα από το κείμενο, όπως για παράδειγμα η «εργαλειοποίηση» του ανθρώπου, η έλλειψη ελευθερίας;

Σίσσυ Δουτσίου: Δικές μας ελπίδες θα έλεγα φέρνοντας στο προσκήνιο το σύνθημα ΝΑ ΜΗ ΖΗΣΟΥΜΕ ΣΑΝ ΔΟΥΛΟΙ.

Στέβη Φόρτωμα: Αυτό που εκφράζεται μέσα από το κείμενο και με αγγίζει βαθιά, είναι η καταπίεση και η αδικία που υφίστανται οι εργαζόμενοι και ειδικά οι γυναίκες , τόσο στο εργασιακό περιβάλλον όσο και στο οικογενειακό ,όπως επίσης απασχολεί η επιβολή ενός συστήματος που υποχρεώνει την οικογένεια να κατευθύνει τα παιδιά της να υπηρετήσουν ανθρώπους και καταστάσεις που δεν επέλεξαν .

Συμεών Τσακίρης: Οι νόρμες υποταγής δεν νομίζω πως είναι προνόμιο του δυτικού τρόπου ζωής, αλλά δώρο που χρεώνεται όποιος βγαίνει από τη ζούγκλα. Το ασφαλές πλαίσιο του διαλόγου που ακολουθεί είναι αυτό που μάλλον με καίει. Ο ρόλος μου στο έργο είναι του Πατέρα, μιας φιγούρας αυταρχικής και εν ολίγοις ασυνείδητης, πράγμα το οποίο δεν μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω προσωπικές μου ανάγκες, παρά ό,τι πιο δύσμορφο έχω μέσα μου. Αν όμως είχα το ελεύθερο να βάλω στο στόμα μου λόγια του Κάφκα που με αφορούν, αυτά θα μιλούσαν για την αναγνώριση και φροντίδα του όποιου ευάλωτου.

Θωμάς Χαβιανίδης: Δεν είναι φοβίες, είναι η αλήθεια. Ο Κάφκα μας αποκαλύπτει την αλήθεια και όπως γράφει «Τίποτα πια δεν μπορεί να μείνει κρυφό», όσο ζούμε σε μια κοινωνία καπιταλιστική αποδεχόμαστε και όλα αυτά που φέρει σαν αποτέλεσμα: την εργαλειοποίηση μας, την έλλειψη ελευθερίας, την απώλεια της ενσυναίσθησης, τις εκρήξεις βίας, την εκμετάλλευση του ισχυρού προς τον ανίσχυρο, την απάθεια κ.α.

Λουκία Ανάγνου: Αυτό που με μετακίνησε σε προσωπικό επίπεδο είναι το προσωπικό δράμα του Γκρέγκορυ. Το πώς δηλαδή αλλάζει το στάτους σου στα μάτια της οικογένειάς σου όταν αδυνατείς η επιλέγεις να μην είσαι υπάκουος σε αυτό που ονομάζουμε "κανονικότητα".

4)Το έργο επικοινωνεί με το κοινό μέσα από σκοτεινά σύμβολα, όπως ο εγκλεισμός, η μοναξιά, η απαξίωση της ζωής. Κι είναι κάτι που εν έτη 2022 το κάνει επίκαιρο όσο ποτέ. Τι πιστεύετε ότι εισπράττει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;

Σίσσυ Δουτσίου: Ο Κάφκα δεν έγραψε ποτέ κανένα έργο για να διδάξει τους αναγνώστες του. Ο Σαγρής ως λάτρης του Theater in Yer Face δεν δίνει απαντήσεις στο κοινό αλλά κατασκευάζει ένα φάρο μέσα στην έρημο που εκπέμπει ένα σήμα κινδύνου. Το κοινό αναγνωρίζει το σκοτάδι και βρίσκεται σε μια διερώτηση.

Στέβη Φόρτωμα: Ο θεατής πιστεύω ότι συγκλονίζεται από την σκληρότητα του έργου και την ψυχική φθορά που βιώνει η Γκρέγκορυ και ταυτίζεται με την καταπίεση και τη μοναξιά που όλοι λίγο ή πολύ έχουμε βιώσει στην εργασία ή μέσα στην οικογένεια .

Συμεών Τσακίρης: Εύχομαι ο θεατής μας να αναγνωρίσει κρυμμένα κομμάτια του εαυτού του, να τα δει να βγαίνουν στην επιφάνεια και επιτέλους να αναπνεύσουν.

Θωμάς Χαβιανίδης: Για εμένα προσωπικά, όλα όσα αναφέρονται είναι επίκαιρα. Ο θεατής ενώ στην αρχή είναι αποστασιοποιημένος με την ηρωίδα που έχει «μεταμορφωθεί»- με έντονη σωματική φόρμα και γυμνή- φτάνει στην εξέλιξη του έργου να ταυτίζεται μαζί της, όταν του αποκαλύπτεται η φθορά της οικογένειας και η εχθρική κοινωνία που την περιβάλλει.

Λουκία Ανάγνου: Πρόθεση μας είναι όποιος βλέπει την παράσταση να προβληματιστεί και προσωπικά και κοινωνικά. Μέσα στην πανδημία μας δόθηκε χρόνος και αναθεωρήσαμε ως μονάδες το πώς συμπεριφερόμαστε και το πώς θέλουμε να μας συμπεριφέρονται.

5) Η συνθήκη της πανδημίας πώς σας επηρέασε; Σας εμπόδισε να αφεθείτε ολοκληρωτικά στο έργο;

Σίσσυ Δουτσίου: Οι πρόβες του έργου είχανε ξεκινήσει πριν το «μεγάλο κακό». Όλο το έργο ήτανε έτοιμο. Η Μεταμόρφωση συγκρούστηκε με την πανδημία απότομα όπως όλοι μας. Το θέατρο έχει τη μαγική ικανότητα και το σθένος να υπερπηδάει όλα τα εμπόδια και να δημιουργήσει ένα νέο πεδίο συνάντησης θάρρους, επίγνωσης και θεραπείας.

Στέβη Φόρτωμα: Η συνθήκη της πανδημίας και της καραντίνας με επηρέασε πολύ αρνητικά , στο βαθμό που μου στέρησε το επάγγελμα μου αφού τα θέατρα ήταν κλειστά. μου στέρησε βασικές ελευθερίες βάζοντας μας σε ακούσιο εγκλεισμό και απομόνωση . Μετά το άνοιγμα των θεάτρων , είχα πολύ υλικό να δουλέψω στις πρόβες, που βοήθησε πολύ τον ρόλο μου στο έργο.

Συμεών Τσακίρης: Είναι η τέταρτη παραγωγή στην οποία συμμετέχω από τότε που ξανάνοιξαν τα θέατρα, οπότε με τη συγκεκριμένη παραγωγή δεν είχα το σφίξιμο, το μούδιασμα και την υπερένταση της πρώτης.

Θωμάς Χαβιανίδης: Το έργο σκηνοθετήθηκε πριν την πανδημία, επομένως όχι, ίσα ίσα φώτισε ακόμα περισσότερο το έργο μέσα μου.

Λουκία Ανάγνου: Νομίζω λειτούργησε κάπως αντίστροφα αυτή η συνθήκη.

Προσωπικά, κάθε φορά που συναντώ την Γκρέτα επί σκηνής ανακαλύπτω ολοένα και περισσότερα για αυτήν. Βρίσκω αυτά που μας ενώνουν και αυτά που μας χωρίζουν και προσπαθώ να τα εντάξω. Ευτυχώς ο Τάσος Σαγρής είναι καλός και δεκτικός άνθρωπος και μας δίνει τη δυνατότητα να ερευνήσουμε, κινούμενοι σε πολλούς άξονες.

6)Πιστεύετε ότι η πανδημία έχει επηρεάσει το θεατρικό κοινό; Κι αν ναι, θετικά ή αρνητικά;

Σίσσυ Δουτσίου: Το θέατρο είναι ζωτικός οργανισμός της κοινωνίας, δίχως αυτό αρρωσταίνουμε. Όταν τα θέατρα είναι ανοιχτά ο κόσμος συρρέει προς αυτά με πάθος να βρει απαντήσεις στα ερωτήματα του, να κοινωνικοποιηθεί, να τροφοδοτήσει με ενέργεια το σώμα του και το πνεύμα του. Οι θεατρόφιλοι παραμένουν πάντα θεατρόφιλοι.

Στέβη Φόρτωμα: Η πανδημία σίγουρα έχει επηρεάσει το θεατρικό κοινό και θετικά και αρνητικά , αρνητικά ζώντας μέσα σ 'ένα διαρκή φόβο συνύπαρξης με άλλους ανθρώπους , ο φόβος που του στερεί την ευκαιρία να βιώσει μια κοινή εμπειρία, να αφεθεί να συγκινηθεί. Επηρέασε και θετικά μια άλλη μερίδα του κοινού που λόγω του εγκλεισμού, διψάει να βιώσει την ελευθερία μέσω της τέχνης, να μοιραστεί την αγωνία του, να χαρεί τη ζωή .

Συμεών Τσακίρης: Το θεατρικό κοινό επέστρεψε στις αίθουσες πιο διψασμένο από ποτέ για θέαμα, τηρώντας αγόγγυστα τα υγειονομικά πρωτόκολλα. Είχαμε μείνει μακριά ο ένας από τον άλλο για πολύ καιρό και αυτό αναθέρμανε τη σχέση μας.

Θωμάς Χαβιανίδης: Τα θέατρα έκλεισαν για μεγάλο χρονικό διάστημα και αδικαιολόγητα, κάτι οδήγησε, με το άνοιγμα τους, μια συσσωρευμένη ανάγκη να δούμε θέατρο, αλλά αυτήν την περίοδο που διανύουμε με την συνεχόμενη χρήση μάσκας, τον κακό καιρό και τις εξάρσεις της πανδημίας το κοινό έχει επηρεαστεί αρνητικά.

Λουκία Ανάγνου: Η πανδημία ως πανδημία δεν ξέρω αν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα. Θέλω να πω, μιλάμε για αυτή τη συνθήκη λες και είναι αυθύπαρκτη. Νομίζω η διαχείριση της είναι αυτή που αφήνει μεγάλη μερίδα του θεατρόφιλου κοινού εκτός πλαισίου.

7)Υπάρχουν κάποια ανακοινώσιμα καλλιτεχνικά σας σχέδια;

Σίσσυ Δουτσίου: Η περιοδεία της Μεταμόρφωσης στην Ελλάδα και σε φεστιβάλ του εξωτερικού. Η έκδοση του προσωπικού πρώτου μου album με spoken word poetry και συνεργασίες με αρκετούς μουσικούς.

Στέβη Φόρτωμα: Το καλοκαίρι θα αφηγηθώ λαϊκά παραμύθια με συνοδεία μουσικής εκτός Αθήνας στα νησιά

Συμεών Τσακίρης: Προς το παρόν όχι.

Θωμάς Χαβιανίδης: Ετοιμάζομαι για δύο ταινίες μικρού μήκους, η πρώτη της Πανδώρας Ξαρχάκου και η άλλη του Αλέξανδρου Κακούρη και της ODRYX PRODUCTIONS, μια θεατρική παραγωγή σε σκηνοθεσία Νίκου Δήμα, και συζητάω για μια νέα παραγωγή της θεατρικής μου ομάδας «Ο2Ο».

Ευχαριστώ πολύ.

Λουκία Ανάγνου: Από 14 Μαρτίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη θα βρίσκομαι σε έναν φανταστικό νέο χώρο στο Κουκάκι. Εκεί θα ανέβει η παράσταση "Το σπίτι με τα κόκκινα γιασεμιά" του Κώστα Κουτρούλη και του Τάσου Λέκκα, σε σκηνοθεσία του πρώτου και με συμμετοχή των Τάσο Λέκκα, Κωνσταντίνα Αλεξανδράτου και Δημήτρη Μπούρα. Εκεί συμμετέχω ως ηθοποιός και μουσικός επί σκηνής. Κατά τα άλλα το καλοκαίρι έχει Δον Κιχώτη και του χρόνου αν πάνε όλα καλά Αγάπης Αγώνας Άγονος.

Ιnfo: ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ- Franz Kafka. Μια παραγωγή του Ινστιτούτου Πειραματικών Τεχνών με την υποστήριξη της Franz Kafka Society (Πράγα) και του Τσέχικου Κέντρου Πολιτισμού σε σκηνοθεσία Τάσου Σαγρή. Κάθε Σάββατο στο Θέατρο Πόρτα στις 17.00 (κρατήσεις 2107711333) - πληροφορίες: https://theinstitute.info