Στο «Χαμόγελο σταυρόλεξο» της Λητώς Παπαδογιαννάκη, η καθημερινότητα δεν είναι ποτέ τόσο συνηθισμένη όσο φαίνεται. Κάτι μικρό αλλάζει τη φορά των πραγμάτων. Μια μυρωδιά ξυπνά μια ανάμνηση, ένα τραγούδι επιστρέφει από το παρελθόν, ένα βλέμμα ή μια φαινομενικά ασήμαντη λεπτομέρεια αποκτά ξαφνικά άλλη σημασία. Κι εκεί που όλα μοιάζουν να κυλούν όπως πάντα, μια μικρή ρωγμή αρκεί για να περάσει μέσα της ολόκληρη η ζωή.

Τα δεκαεννέα διηγήματα της συλλογής κινούνται ανάμεσα στη μνήμη και τη λήθη, στην απώλεια και την προσμονή, στις μικρές συνήθειες και στις μεγάλες, συχνά ανομολόγητες, αλλαγές. Οι άνθρωποί τους θυμούνται, ξεχνούν, περιμένουν, χάνουν και ξαναβρίσκουν. Κουβαλούν το παρελθόν τους, ακόμη κι όταν δεν το αντιλαμβάνονται, και συνεχίζουν να προχωρούν μέσα σε μια καθημερινότητα που μπορεί να κρύβει περισσότερα απ’ όσα αφήνει να φανούν.

Ξεχώρισα τις ιστορίες Χαμόγελο σταυρόλεξο, Βίοι παράλληλοι και ούτε δέκα τρόποι.Το ύφος και η γλώσσα της συγγραφέως δημιουργούν εικόνες που ξαφνιάζουν και συνδέσεις που ξεφεύγουν από το αναμενόμενο. Ακόμη και ο τίτλος, «Χαμόγελο σταυρόλεξο», μοιάζει να κρύβει μέσα του ένα μικρό αίνιγμα. Γιατί υπάρχουν χαμόγελα που δεν αποκωδικοποιούνται εύκολα, συναισθήματα που δεν χωρούν σε μία λέξη και άνθρωποι που χρειάζονται χρόνο για να τους καταλάβουμε. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Γιατί να το διαβάσει κανείς; Γιατί είναι μια συλλογή που προσκαλεί τον αναγνώστη να κοιτάξει λίγο πιο προσεκτικά όσα προσπερνά καθημερινά. Να σταθεί σε μια ανάμνηση, να ακούσει ξανά ένα παλιό τραγούδι, να αναρωτηθεί τι μπορεί να κρύβεται πίσω από μια φαινομενικά ασήμαντη κίνηση. Και ίσως, μέσα από τις ιστορίες των άλλων, να αναγνωρίσει κάτι δικό του.

Το «Χαμόγελο σταυρόλεξο» είναι μια υπενθύμιση πως η ζωή δεν αποκαλύπτεται πάντοτε με θόρυβο. Μερικές φορές μετακινείται αθόρυβα, σχεδόν ανεπαίσθητα, κι εμείς το αντιλαμβανόμαστε αργότερα, όταν μια λεπτομέρεια μάς επιστρέφει σε κάτι που δεν ξέραμε ότι εξακολουθούσαμε να κουβαλάμε.

Γιατί, τελικά, δεν είναι όλες οι αλλαγές μεγάλες. Κάποιες χωρούν σε μια λέξη, σε μια μυρωδιά, σε ένα χαμόγελο. Και χρειάζεται να λύσεις το δικό σου σταυρόλεξο για να καταλάβεις τι σημαίνουν.

https://anoteleia.gr/xamogelo_stayrolexo_papadogiannakh