Συνέντευξη με την Φεβρωνία Ρεβύνθη με αφορμή τη μουσικοχορευτική εκδήλωση με τίτλο «Στο Γαλατά ψιλή βροχή»
1. Τι θα δούμε στις 19 Ιουνίου στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού;
Στις 19 Ιουνίου 2026, το Κέντρο Έρευνας, Τεχνών και Πολιτισμού «ΔΟΜΟΣ», παρουσιάζει τη μουσικοχορευτική εκδήλωση με τίτλο «Στο Γαλατά ψιλή βροχή», μια παράσταση αφιερωμένη στον εμβληματικό και καταξιωμένο τραγουδιστή Χρόνη Αηδονίδη, η οποία αγαπήθηκε ιδιαίτερα από το κοινό.
Μετά την επιτυχημένη soldout παρουσίαση αυτής της καλλιτεχνικής ιδέας στο Ηρώδειο, τον Οκτώβριο του 2025, τιμούμε ξανά αυτόν τον μοναδικό καλλιτέχνη και τη σπουδαία μουσική πορεία του στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού, με τη συμμετοχή καταξιωμένων μουσικών, τραγουδιστών και χορευτών.
2. Ο Χρόνης Αηδονίδης συχνά περιγράφεται ως «γέφυρα» ανάμεσα στη Θράκη, την Πόλη και τη Σμύρνη. Πώς μεταφράζεται αυτή η έννοια στη δραματουργία και στα κείμενά σας για την παράσταση;
Κεντρική ιδέα της παράστασης είναι η παρουσίαση ενός μουσικού χρονολογίου, το οποίο μας μεταφέρει στη Θράκη, την Κων/πολη και την Μ. Ασία. Η φωνή του Χρόνη κατόρθωσε να συνδέσει μουσικά αυτές τις περιοχές και να τις ταξιδέψει πέρα από τα στενά όρια των συνόρων τους, ενώνοντάς τες ως ένα ενιαίο μουσικό πρίσμα, το οποίο αλληλεπιδρά, εμπνέεται και διανθίζεται.
Έχοντας στο μυαλό μου όλον αυτόν τον μουσικό πλούτο, ξεκίνησα να υφαίνω το νήμα της παράστασης. Οδηγός μου ήταν η ίδια η μουσική, καθώς υπάρχει στενή συγγένεια και κοινή κληρονομιά ανάμεσα στο μελωδικό φάσμα που ερμήνευσε ο Χρόνης. Η Θράκη του Ορφέα, το βυζαντινό και λαϊκό στοιχείο της Πόλης και της Θράκης, η προσφυγική μνήμη της Ανατολής, των παραλίων της Μ. Ασίας, αλλά και της Θράκης, διαπερνούν το ρεπερτόριό του και δημιουργούν έναν ήχο που δεν είναι ούτε λαϊκός ούτε εκκλησιαστικός, αλλά κάτι ενδιάμεσο: είναι βαθιά ελληνικός.
Τα κείμενα είναι συνδεδεμένα με την μορφή του Χρόνη, καθώς οι ερμηνείες του και η αισθητική του προσέγγιση αποτελούν σημείο αναφοράς για την μουσική παράδοση των περιοχών αυτών, φέρνοντας την Θράκη ως κέντρο, όχι γεωγραφικά, αλλά ως ήθος. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, μας δίδαξε ότι η αυθεντικότητα δεν είναι επιστροφή προς τα πίσω και προσωπολατρία, αλλά τρόπος να προχωράς, χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου.
3. Στο αφιέρωμα «Στο Γαλατά ψιλή βροχή», ποια πτυχή της προσωπικότητας του Χρόνη Αηδονίδη θεωρήσατε πιο δύσκολο να αποδοθεί σκηνικά και γιατί;
Πιστεύω πως όλα τα αφιερώματα, τα οποία αφορούν σε καλλιτέχνες που έχουν αφήσει έντονο πολιτισμικό αποτύπωμα, σκοντάφτουν πάνω στο βασικό ζήτημα του ότι κανένας δεν μπορεί πραγματικά και λεπτομερώς να αποδώσει την προσωπικότητα του ατόμου που τιμάται. Αυτό που μπορεί να κάνει κάποιος, είναι να προσπαθήσει να μεταδώσει την αίσθηση που απέπνεε ένας καλλιτέχνης και ίσως αυτό το στοιχείο κατορθώσει να δώσει μια εικόνα, το στίγμα του καλλιτέχνη.
Ουσιαστικά ο Χρόνης, όταν ανέβαινε στη σκηνή, ήταν μια ήρεμη παρουσία. Ο δυναμισμός του έγκειται στον τρόπο που χρησιμοποιούσε τη φωνή του, διότι δημιουργούσε μυσταγωγία, έκσταση, χωρίς θεατρινισμούς. Η φωνή του ήταν σε απόλυτη αρμονία με την ορχήστρα και γι’ αυτό έγινε διαχρονικός οδηγός για το κοινό και τους μουσικούς. Αυτή είναι και η πτυχή, στην οποία εστιάζουν οι ερμηνευτές που προσεγγίζουν το έργο του στην παράσταση. Είναι το μέτρο του Χρόνη, που δεν επιβάλλεται, αλλά εμπνέει.
4. Αν ο Χρόνης Αηδονίδης μπορούσε να δει τη σημερινή αναβίωση του έργου του, ποιο μήνυμα πιστεύετε ότι θα ήθελε να περάσει στο σύγχρονο κοινό;
Ο Χρόνης πάντοτε ήθελε, πιστεύω, να μην προσεγγίζεται το τραγούδι ως μέσο προβολής. Επιθυμούσε να δίνουμε έμφαση στο περιεχόμενο, όχι στο πρόσωπο. Ήταν σημαντικό για εκείνον, οι καλλιτέχνες να αποδείξουν ότι το παρελθόν δεν διαχωρίζεται από το παρόν και το μέλλον, διότι τα μηνύματα που μας μεταφέρει η Ελληνική Παράδοση είναι διαχρονικά και ανήκουν στη συλλογική μνήμη.
Ο Χρόνης θα έλεγε ίσως ότι στόχος της ερμηνείας δεν είναι η στείρα αναπαράσταση, αλλά η ουσιαστική αναβίωση του μηνύματος, η αλήθεια. Ο ίδιος κατόρθωσε να μεταβάλει τη θέση της παραδοσιακής μουσικής από περιθώριο σε πυρήνα και αυτό θα ήθελε να περάσει σαν πληροφορία στο σύγχρονο κοινό. Πέρα από το μήνυμα, ωστόσο, που θα ήθελε να μεταδώσει στους θεατές, είμαι βέβαιη πως, εάν έβλεπε ότι οι ερμηνείες του γίνονται αφορμή για αφιερωματική παράσταση στο πρόσωπό του, θα ήταν συγκινημένος, επειδή θα έβλεπε πως η Παράδοση βρίσκεται σε καλό δρόμο και πως μέσω της δικής του συμβολής σ’ αυτήν, έχει και συνέχεια.
Ποιος ξέρει, ίσως και να βλέπει από ψηλά...
5. Τα κείμενά σας λειτουργούν ως «νήμα μνήμης» μέσα στην παράσταση. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στην ιστορική τεκμηρίωση και τη συναισθηματική αφήγηση, όταν πρόκειται για μια τόσο εμβληματική μορφή, όπως ο Χρόνης Αηδονίδης;
Όταν περιγράφουμε μια προσωπικότητα μέσα από το μουσικό πρίσμα, δεν θέτουμε ακριβώς το θέμα της ιστορικής τεκμηρίωσης, αλλά παραθέτουμε την πολιτισμική απεικόνιση και δείχνουμε το πλαίσιο της ιστορικής ταυτότητας. Δηλαδή, βρίσκουμε πώς με το πέρασμα του χρόνου η φωνή του Χρόνη έγινε σημείο αναφοράς των περιοχών που τραγούδησε, καθιστώντας τον έτσι βασικό εκπρόσωπο της Παράδοσης. Η φωνή και η αισθητική του είναι η ιστορική τεκμηρίωση προσωποποιημένη, διότι τα δημοτικά τραγούδια από μόνα τους είναι φορείς διαφόρων πληροφοριών και ιστορικών γεγονότων. Μέσα από αυτή την οδό, παραθέτουμε τα στοιχεία για την παράσταση.
Αυτό που με γοήτευσε περισσότερο απ’ όλα και καθόρισε το περιεχόμενο των κειμένων, είναι ότι η σχέση του Χρόνη με την Θράκη δεν υπήρξε μόνο καλλιτεχνική, αλλά και βαθιά βιωματική, σχεδόν ιερή. Ολοφάνερα μια πολύ ισχυρή συνισταμένη συνδέει το σπουδαίο αυτό πρόσωπο με τον μουσικό πολιτισμό της πατρίδας του.
Η φωνή και η ερμηνεία του δεν μπορεί παρά να γεννούν ποικίλα και ισχυρά συναισθήματα, γιατί και ο ίδιος συγκινούνταν, όταν ερμήνευε την παράδοση. Μέσα από αυτό, κι εγώ προσωπικά συγκινούμαι και προσπαθώ να κάνω ένα ψυχογράφημα του Χρόνη - αν μου επιτρέπεται ο όρος. Δημιούργησα τα κείμενά μου μέσα από τη μουσική πορεία του, εστιάζοντας στο γεγονός ότι αυτός ο άνθρωπος γεφύρωσε κόσμους που συχνά μοιάζουν απομακρυσμένοι: το δημοτικό με το πνευματικό, το τοπικό με το οικουμενικό, το παρελθόν με το παρόν.
Η μουσική είναι συναίσθημα και η γραφή των κειμένων δεν θα μπορούσε να απέχει από αυτό το στοιχείο.
6. Υπάρχει κάποιο τραγούδι ή μια στιγμή από τη διαδρομή του Χρόνη Αηδονίδη που επηρέασε καθοριστικά τη γραφή σας για αυτή την παραγωγή;
Όταν μιλάμε για τον Χρόνη, δεν θα μπορούσε να είναι μόνο ένα κομμάτι ή μια στιγμή που επηρέασαν την γραφή των κειμένων. Ωστόσο, εάν έπρεπε να διαλέξω, αυτό που ξεχωρίζω ιδιαίτερα είναι το «Μαύρο μου χελιδόνι», ένα τραγούδι της ξενιτιάς από την Ανατολική Ρωμυλία, τη Βόρεια Θράκη. Η φωνή του εκφράζει όλη τη νοσταλγία και τον ψυχισμό του ξενιτεμένου. Η ιδιαιτερότητα που κάνει αυτό το κομμάτι να ξεχωρίζει στη σκέψη μου, είναι η χροιά της φωνής του, καθώς εκφράζει με υπέροχο τρόπο το μουσικό ιδίωμα της περιοχής, μιμούμενος μάλιστα ακόμα και τον ήχο από το καβάλι που τον συνοδεύει. Το κομμάτι κουβαλάει έντονο συναισθηματικό φορτίο και ο Χρόνης είναι λες κι έρχεται από μακριά, σαν όνειρο, να μας ζωγραφίσει εικόνες και καταστάσεις μιας άλλης εποχής.
7. Σε μια εποχή, όπου η παράδοση συχνά επαναπροσδιορίζεται, τι μπορεί να μας διδάξει σήμερα η καλλιτεχνική στάση του Χρόνη Αηδονίδη για τη σχέση μας με την πολιτισμική ταυτότητα;
Η καλλιτεχνική στάση του Χρόνη μπορεί να λειτουργήσει σήμερα ως υπόδειγμα για τον τρόπο, με τον οποίο μια κοινωνία συνδέεται με το παρελθόν της, χωρίς να εγκλωβίζεται ούτε στη νοσταλγία ούτε στην επιφανειακή αναβίωση. Ο Αηδονίδης δεν αντιμετώπισε την παράδοση ως μουσειακό είδος, αλλά διατήρησε το ύφος, το ήθος και τη βαθιά του γνώση πάνω στο αντικείμενο, χωρίς να γίνεται δογματικός. Δίδαξε, ηχογράφησε, συνεργάστηκε με νεότερους μουσικούς και μετέφερε την τέχνη του, υπερασπίζοντας τη γλώσσα των τοπικών ιδιωμάτων, την ιστορία και το μήνυμα κάθε τραγουδιού. Μέσα σε τούτο το πλαίσιο, εφόσον υπάρχει αυτή η σκέψη στο μυαλό των νεότερων ερμηνευτών, τότε υπάρχει και η δυνατότητα πειραματισμού και επαναπροσδιορισμού του ήχου και της αισθητικής απόδοσης των παραδοσιακών τραγουδιών. Σήμερα, στην εποχή της ισοπεδωτικής παγκοσμιοποίησης, όπου η Παράδοση αντιμετωπίζεται κατ’ εξοχήν ως φολκλόρ στοιχείο, αυτή η στάση του Χρόνη μάς δείχνει πως το παραδοσιακό βίωμα δεν υπήρξε ποτέ περιοριστικό. Απλώς μας προσφέρει έναν σύνδεσμο επικοινωνίας και κατανόησης του νοήματος που κουβαλά, προκειμένου να εμβαθύνουμε στις ρίζες μας και να πορευτούμε με τα κατάλληλα εργαλεία και εφόδια στις προκλήσεις του μέλλοντος.
Πληροφορίες και εισιτήρια: https://www.ticketservices.gr/event/stou-galata-psili-vrohi-theatro-lykavittou/?lang=el