Η Ζωή Ξανθοπούλου υπογράφει την σκηνοθεσία στο έργο της Τρέζου και με τον Γιώργο Παπαπαύλου την δραματουργική επεξεργασία του.

"Το 1962 η Φώφη Τρέζου, πελάτισσα του διάσημου αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, γράφει το θεατρικό έργο Ο Αρχιτέκτων κι αναφέρει σχετικά: Είναι μια σάτυρα πάνω στη σχέση του αρχιτέκτονα και του πελάτη του. Ο αρχιτέκτων χτίζει ένα σπίτι και θέλει να επιβάλλει στους ανθρώπους που θα το κατοικήσουν, έναν τρόπο ζωής που να ταιριάζει στο κατασκεύασμα, να διαμορφώσει τους ιδιοκτήτες σύμφωνα με το ύφος του σπιτιού κι αν θέλετε να ξέρετε, η ιστορία αυτή δεν είναι φανταστική." Περιοδικό Γυναίκα 1971.

Ο αρχιτέκτων οριοθετεί το χώρο μέσα από έναν αυστηρά γεωμετρικό βηματισμό. Μας διαβάζει απόσπασμα από το βιβλίο του Μπαουμγκάρτε: "Αρχιτεκτονική είναι η τέχνη του σχεδιασμού και της κατασκευής κτιρίων και αισθητική ο ορισμός του ωραίου. Τι είναι ωραίο; Η αρμονία μεταξύ ομορφιάς, λειτουργικότητας και χρηστικότητας, προσφέροντας στον κάτοχο του κτιρίου μια καθολική εμπειρία. Η τέχνη και οι πρακτικές ανάγκες οφείλουν να συναντηθούν."

Ο αρχιτέκτων είναι επιβλητικός, κυριαρχικός, καταλαμβάνει το χώρο, γίνεται ο χώρος. Αργά και σταδιακά μεταβάλλεται μέσω της ιδεολογίας του σ' έναν γνήσιο εκπρόσωπο του ολοκληρωτισμού, μεταμορφώνεται σ' ένα ιδεώδες απόλυτης εξουσίας, ώστε να μην είναι πια ο δημιουργός αλλά ο σαρωτικός ελεγκτής των πάντων. Το ζευγάρι στο οποίο παραδίδει το σπίτι, εγκλωβίζεται μέσα στα δογματικά στερεότυπα του, φυλακίζεται μέσα στις άκαμπτες πεποιθήσεις του περί της φύσεως ενός οικήματος. Ναι ένα σπίτι είναι μια οντότητα, σίγουρα έχει μια κάποια δική του ζωή κι αυτή η ζωή θέλει να ρέει σε συνεργασία κι αλληλεπίδραση με τους κατοίκους του. Όμως ο αρχιτέκτονας δεν γνωρίζει τη ροή, ούτε τη συναισθηματική κι ενεργειακή αλληλεπίδραση. Δέσμιος ο ίδιος μέσα στους λαβύρινθους των εμμονών και των τραυμάτων του, τρέμει, φοβάται τυχόν αλλαγές ή μεταβολές, φοβάται το απρόβλεπτο της ζωής, φοβάται τον άνθρωπο που η ίδια η φύση του τον καλεί να αλλάζει, να εξελίσσεται. Μόνο με τους τοίχους νοιώθει άνετα γιατί όπως μονολογεί στο τέλος, μόνο αυτοί μένουν.

" Πρέπει να φύγουν. Όταν κάτι χαλάει το ρυθμό, χαλάει τη συνοχή, πρέπει να απομακρύνεται. Κάποιος επιτέλους πρέπει να προστατέψει αυτό που με τόσο κόπο φτιάχτηκε. Θέλω οι άνθρωποι να μην αλλάζουν.Ότι αλλάζει με τρομάζει."

Ο αρχιτέκτονας είναι το μικρόβιο που ύπουλα έχει εισχωρήσει εδώ και πολλά χρόνια στις ζωές μας, με τρόπους που δύσκολα υποψιάζεσαι. Η εμμονή για επιτυχία με σεμινάρια και life coaching, η μανία για τελειότητα που δεν ξέρουμε και τι ακριβώς είναι, το αλάνθαστο που μας στερεί τη δυνατότητα να μαθαίνουμε, η τοξική θετικότητα με το χαμόγελο της επιτυχίας που εξορίζει τα αληθινά μας συναισθήματα στα υπόγεια του είναι μας, παρεμποδίζουν τραγικά την ανθρώπινη εξέλιξη. Και το έργο της Τρέζου μιλάει για όλα αυτά μέσα από μια άκρως κωμικοτραγική σουρεαλιστικότητα.

Η Ζωή Ξανθοπούλου εμπνευσμένη από τον τίτλο, δημιουργεί μια γεωμετρική σκηνοθετική ατμόσφαιρα. Όλα κινούνται με συγκεκριμένα σχήματα, αυστηρά οριοθετημένα, για να τονιστεί το σημείο εκείνο στο οποίο σπάει η γεωμετρικότητα και τα πράγματα ξεφεύγουν ανεξέλεγκτα εξαιτίας της εμμονικής διαταραχής του δημιουργού και της νοσηρής του ταύτισης με το δημιούργημα του ώστε να το θεωρεί φέουδο του στο οποίο μπορεί να ελέγχει τα πάντα.
Σε συνδυασμό με την εξαιρετική δουλειά της Μαρίζας Τσίγκα στην κινησιολογία, η Ξανθοπούλου δημιουργεί εικόνες τόσο δυνατές που σκεπάζουν τα λόγια. Ένα εικαστικό έργο τέχνης που αποκτά υπόσταση ακόμα και χωρίς το λόγο.
Η καθοδήγηση των ερμηνευτών είναι υποδειγματική κι έξω από τις πάγιες φόρμες, κάνοντας την παράσταση ιδιαίτερη.
Η σκηνοθεσία της ενώνει ερμηνείες, λόγο, κίνηση και εικόνα σε ένα θαυμαστά αρμονικό σύνολο. Ο ρυθμός είναι καταιγιστικός, η ατμοσφαιρικότητα καθηλωτική και η μια ώρα μοιάζει λίγο, θες κι άλλο. Η ιστορία ολοκληρώνεται μ' έναν τρόπο, αλλά η εικαστικότητα και η αισθητική της σκηνοθεσίας, έχουν πολύ μεγαλύτερη χρονική εμβέλεια.

Η μουσική του Γιώργου Ατσικνούδα μέσα από άπειρες ηχητικές εναλλαγές, φαίνεται να το διασκεδάζει με τον τρόπο της ενώ παράλληλα ακολουθεί κατά βήμα τα δρώμενα και βυθίζεται στη σιωπή όταν αυτό είναι αναγκαίο.
Τα αφαιρετικά σκηνικά και τα κοστούμια του Γιώργου Λυντζέρη είναι εναρμονισμένα με το πνεύμα του έργου, ενώ οι φωτισμοί της Κατερίνας Σαλταούρα τονίζουν το σκοτεινό και δυσοίωνο στοιχείο και φωτίζουν το κωμικό.

Ο Γιώργος Παπαπαύλου σε μια ερμηνεία που άπτεται του σωματικού θεάτρου, μου θύμισε με νοσταλγία την Αποθέωση της τρέλλας και τον συγκλονιστικό του μονόλογο στο θέατρο Άλμα. Γεωμετρικός ερμηνευτικά και κινησιολογικά, ερμηνεύει με το σώμα την έκφραση, τα μάτια, τη φωνή, ερμηνεύει με την ψυχή του. Η αψεγάδιαστη γεωμετρία του αφήνει έντεχνα κι επιμελώς κάποιες ρωγμές από τις οποίες διαφεύγουν η νοσηρότητα, η τραυματισμένη ευαισθησία, κάποια συναισθήματα που ψάχνουν μάταια το χώρο τους. Μια συγκινητικά κωμική ερμηνεία δοσμένη με πάθος, ένταση, μελετημένες σιωπές κι έμπνευση που τον κάνει απολαυστικό.

Η Μαρίνα Φλωροπούλου και ο Θεόφιλος Μακρής, το κωμικοτραγικό ζευγάρι της ιστορίας, δίνει με ενάργεια και χαριτωμένη φυσικότητα αυτόν τον τραγέλαφο, παίζοντας με τις εκφράσεις και τα σώματά τους. Να τονίσω την ιδιαίτερη πλαστικότητα των κινήσεων της Μαρίνας Φλωροπούλου και τις απερίγραπτες εκφράσεις της που προκαλούν το γέλιο.

Ο Αρχιτέκτονας είναι μια παράσταση που μας δείχνει με άμεσα καθαρό τρόπο προς τα πού βαδίζει ο άνθρωπος μέσα στα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Στην φίμωση, στην αποβλάκωση και τελικά στην ολοσχερή καταστροφή του. Μα αυτό δεν έχει και τόση σημασία. Υπάρχει η τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί μια χαρά να τον υπο-αντικαταστήσει.

https://www.ticketservices.gr/event/theatro-104-o-arxitekton-tis-fofis-trezou/?lang=el