Διαβάσαμε τα «Άπαντα, 1925-1976»,του Στάθη Ζαρκιά
ΑΠΑΝΤΑ 1925-1976
16.5x24
978-618-5607-49-4
11 Νοε 2025
296 σελ.
Πεζογραφία, Ποίηση
ΖΑΡΚΙΑΣ ΣΤΑΘΗΣ
ΘΕΡΜΑΪΚΟΣ
Υπάρχουν ποιητές που δεν ζητούν τον θόρυβο της εποχής τους. Μένουν σιωπηλοί, όπως μένει σιωπηλή μια φθινοπωρινή αυγή πριν τη βροχή. Ο Στάθης Ζαρκιάς είναι ένας από αυτούς. Ένας δημιουργός που έζησε μόνο ως τα 45 του χρόνια, μα πρόλαβε να αφήσει πίσω του έναν κόσμο γεμάτο καθαρότητα, τρυφερότητα και ανθρώπινη ευθύνη. Με τη συγκεντρωτική έκδοση Άπαντα, 1925–1976, οι εκδόσεις Θερμαϊκός φωτίζουν εκ νέου το έργο ενός ποιητή που δεν διεκδίκησε ποτέ τη θέση του, αλλά την κέρδισε — μέσα από τη σπάνια του απλότητα.
Ο Ζαρκιάς στάθηκε ποιητής της εσωτερικής γαλήνης, της σιωπηλής συμπόνιας. Έγραψε σαν κάποιος που γνωρίζει ότι ο κόσμος δεν αλλάζει με κραυγές, αλλά με μικρές πράξεις καλοσύνης, με βλέμματα που συναντιούνται, με εκείνη τη λεπτή ευαισθησία που κάνει την ποίηση να ανασαίνει. Οι στίχοι του μοιάζουν συχνά σαν αποξηραμένα φύλλα φθινοπώρου: λεπτά, εύθραυστα, γεμάτα φως που δεν φωνάζει. Έρωτας, αγάπη, απώλεια, αλληλεγγύη. Όλα περνούν από τις λέξεις του με έναν τρόπο σχεδόν μυστικό, σαν εξομολόγηση που δεν ειπώθηκε μεγαλόφωνα ποτέ.
Η έκδοση αυτή δεν συγκεντρώνει απλώς το ποιητικό έργο τεσσάρων δεκαετιών. Το αποκαθιστά. Το επαναφέρει στον αναγνώστη του σήμερα, προσφέροντάς του την ευκαιρία να ακούσει ξανά μια φωνή που συνδέει την προσωπική συγκίνηση με το συλλογικό βίωμα. Ο Ζαρκιάς δεν έγραψε για να υμνήσει τη δική του εποχή, έγραψε για να μιλήσει σε κάθε εποχή. Κι αυτό είναι που κάνει τα Άπαντα τόσο πολύτιμα.
Ο τόμος αυτός οργανώνεται με φροντίδα και σεβασμό προς το έργο του ποιητή: περιλαμβάνει μια εκτενή εισαγωγή που τοποθετεί τον Στάθη Ζαρκιά στο λογοτεχνικό του πλαίσιο, τέσσερις ποιητικές συλλογές της δημιουργικής του διαδρομής, τα ανέκδοτα ποιήματα που φωτίζουν άγνωστες πτυχές της γραφής του, μια πέμπτη συλλογή η οποία δημοσιεύεται για πρώτη φορά συγκεντρωμένη, που αποκαλύπτει την καθαρότητα και την απλότητα της σκέψης του. Η έκδοση ολοκληρώνεται με αναφορές και κρίσεις για τον ποιητή, μαζί με ένα πλούσιο φωτογραφικό παράρτημα που λειτουργεί σαν άτυπο αρχείο μνήμης, φέρνοντάς μας πιο κοντά στη ζωή και στην εποχή του Ζαρκιά.
Μέσα στις σελίδες αυτού του βιβλίου υπάρχει μια υπόσχεση: ότι η ποίηση μπορεί ακόμη να είναι πράξη ελπίδας. Μπορεί να θυμίζει πως, όσο κι αν οι καιροί αλλάζουν, ο άνθρωπος χρειάζεται πάντα έναν λόγο που να τον ζεσταίνει, που να τον ανασηκώνει, που να τον υπενθυμίζει ότι δεν είναι μόνος. Αυτή η φωνή, η τόσο διαυγής και ουσιαστική, ανήκει στον Στάθη Ζαρκιά.
Μου φάνηκε επίσης αξιοπρόσεκτο ότι, ενώ ο ποιητής απεβίωσε το 1948, η έκδοση των «Απάντων» φέρει χρονολογία 1925 εώς 1976.
Αφού μίλησα με τις εκδόσεις με ενημέρωσαν ότι η παραπάνω χρονολογία σχετίζεται με το ζήτημα της έκδοσης της ποιητικής συλλογής Νάρκισσοι. Παρότι το έργο είχε τιμηθεί με βραβείο ήδη από το 1946, δεν εκδόθηκε τελικά ποτέ, γεγονός που τους οδήγησε να βασιστούν στη χρονολογία έκδοσης του το 1976 και όχι στη χρονολογία συγγραφής.
Με τα Άπαντα, 1925–1976, οι εκδόσεις Θερμαϊκός αποτίουν φόρο τιμής σε έναν δημιουργό που έφυγε πρόωρα, μα άφησε πίσω του ένα έργο που μοιάζει να μην γνώρισε ποτέ φθορά. Μια ποίηση που αντέχει, συνομιλεί, συγκινεί — και, κυρίως, επιβεβαιώνει πως το φως μπορεί ακόμη να βρίσκεται στις πιο ήσυχες λέξεις.